İngiltere’de süresiz oturum izni (indefinite leave to remain, kısaca ILR) alan biri ülkede süre sınırı olmadan yaşayıp çalışabiliyor. Ancak bu izin hala bir göçmenlik izni ve uzun süre yurt dışında kalınca kaybedilebiliyor. İngiliz vatandaşlığı ise bu sınırı kaldırıyor ve süresiz oturumdan sonra başvurulabilen bir sonraki adım.
Ne zaman başvurabileceğinizi büyük ölçüde iki tarih belirliyor: İngiltere’ye geldiğiniz gün ve süresiz oturum izni aldığınız gün. Son beş yılda yurt dışında geçirdiğiniz günler, İngilizce düzeyiniz ve sabıka geçmişiniz de önemli. Bir İngiliz vatandaşıyla evliyseniz bekleme süresi kısalıyor.
Öne çıkanlar
- İngiltere vatandaşlık şartlarının başında, İngiltere’de beş yıl yaşamış olmak ve süresiz oturum iznini en az 12 aydır taşımak geliyor. İngiliz vatandaşlarının eşleri ise süresiz oturumu alır almaz, üç yıllık ikametle başvurabiliyor.
- Başvuranlardan ayrıca B1 düzeyinde İngilizce, Life in the UK sınavı ve iyi hal şartı isteniyor. Son beş yılda yurt dışında geçen günlerin de belirli sınırlar içinde kalması gerekiyor.
- Bir yetişkin için İçişleri Bakanlığına ödenen ücret £1.839 ve karar genellikle altı ay içinde çıkıyor. Vatandaşlık, onaydan sonra katıldığınız törende başlıyor.
- İngiltere çifte vatandaşlığa izin veriyor, Türk hukuku da buna izin veriyor. Vatandaşlık şartlarında 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş bir değişiklik yok.
İngiliz vatandaşlığı süresiz oturum izninden neyi farklı kılıyor?
İngiliz vatandaşı için göçmenlik denetimi yok, bu yüzden İngiltere’de hiçbir izne bağlı olmadan yaşayıp çalışabiliyor. Süresiz oturum izni ise bir kerede iki yıldan uzun yurt dışında kalınca kaybedilebiliyor ve geri dönmek için ayrı bir vize (Returning Resident visa) gerekebiliyor.
Vatandaşlık bir göçmenlik izni olmadığı için böyle bir süreye bağlı değil. Üstelik iki hak daha getiriyor. İngiliz pasaportu alabiliyorsunuz ve seçmen kaydı yaptırdıysanız 18 yaşından itibaren genel seçimlerde oy kullanabiliyorsunuz.
Türk vatandaşlığınız devam ediyor mu?
Evet, İngiliz vatandaşı olduğunuzda Türk vatandaşlığınızı da koruyabiliyorsunuz, çünkü iki ülkenin hukuku da çifte vatandaşlığa izin veriyor. İngiltere bunun için ayrı bir başvuru istemiyor. Ancak bazı ülkeler çifte vatandaşlığa izin vermiyor. Bu yüzden İngiltere İçişleri Bakanlığı (Home Office), başvurmadan önce diğer ülkenin kurallarına bakmanızı öneriyor.
Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 44. maddesi çok vatandaşlığı açıkça tanıyor. Yabancı bir devletin vatandaşlığını kazanan kişi bunu gösteren belgeleri sunduğunda ve kimliği doğrulandığında, nüfus kaydına çok vatandaşlığa sahip olduğu işleniyor.
Türkiye’de bulunduğunuz sürece ise İngiltere’nin diplomatik yardımına başvuramıyorsunuz, çünkü İngiltere, aynı zamanda Türk vatandaşı olan bir İngiliz vatandaşına Türkiye’de bu yardımı veremiyor.
İngiltere vatandaşlık şartları neler?
İngiliz vatandaşlığına başvurmak için İngiltere’de beş yıldır yaşıyor olmanız, süresiz oturum izninizi en az 12 aydır taşımanız, İngilizce ve Life in the UK şartlarını karşılamanız ve iyi hal şartını taşımanız gerekiyor. Bu başvurunun resmi adı naturalisation, yani vatandaşlığa kabul. 18 yaşından büyük olmanız ve İngiltere’de yaşamaya devam etmek istemeniz de şartlar arasında. İngiliz vatandaşıyla evliyseniz bazı şartlar hafifliyor:
| Şart | Standart yol | İngiliz vatandaşının eşi |
|---|---|---|
| İngiltere’de yaşama süresi | 5 yıl | 3 yıl |
| Süresiz oturumla geçen süre | En az 12 ay | Süresiz oturum alınır alınmaz başvurulabiliyor |
| Beş ya da üç yıllık ikamet boyunca yurt dışında geçen gün | En fazla 450 (beş yılda) | En fazla 270 (üç yılda) |
| Son 12 ayda yurt dışında geçen gün | En fazla 90 | En fazla 90 |
| İngiltere’de yaşamaya devam etme niyeti | Aranıyor | Aranmıyor |
| İngilizce, Life in the UK sınavı ve iyi hal | Aranıyor | Aranıyor |
GOV.UK’deki vatandaşlık rehberi bu şartları sayıyor. Ayrıntılarını ise İçişleri Bakanlığının başvuru kılavuzu (Guide AN) açıklıyor.
Şartları karşılamak vatandaşlığı garanti etmiyor, çünkü vatandaşlık bir hak değil ve İçişleri Bakanı her başvuruyu kendi takdiriyle değerlendiriyor. Bu yetki, yurt dışı günleri ve beş yılın ilk günü gibi bazı şartlarda özel durumlara esneklik tanımayı da kapsıyor.
Beş yıl ve 12 ay kuralı
Beş yıl, İçişleri Bakanlığının başvurunuzu aldığı günden geriye doğru sayılıyor ve bu sürenin ilk gününde İngiltere’de bulunmuş olmanız gerekiyor. İnternetten yapılan bir başvuru gönderildiği gün alınmış sayılıyor. Bu yüzden beş yılın ilk günü yurt dışındaysanız başvurunuz büyük olasılıkla reddediliyor. Bakanlık yalnızca sağlık sorunu ya da seyahat kısıtlaması gibi özel bir sebep varsa esnek davranıyor.
İkinci şart, başvurudan önceki 12 ayda göçmenlik süre sınırı olmadan yaşamış olmak. Uygulamada bu, süresiz oturum izninizin en az bir yıllık olması demek ve AB Yerleşim Programı’ndan alınan yerleşik statü (settled status) de bu şartı karşılıyor. Süresiz oturum izniniz varsa, beş yıl boyunca yasal bir statüyle kaldığınızı ayrıca belgelemeniz de gerekmiyor. İlk gün kuralı ve yurt dışı günleri ise bundan ayrı olarak inceleniyor.
Skilled Worker gibi çalışma vizelerinde süresiz oturuma beş yıl sonra başvurulabiliyor, vatandaşlık için de ardından 12 ay daha beklemek gerekiyor. Yani vatandaşlık başvurusuna kadar İngiltere’de genellikle en az altı yıl geçiyor. Global Talent gibi süresiz oturuma üç yılda götüren vizelerde de vatandaşlık için beş yıllık ikamet şartı değişmiyor.
İngiliz vatandaşıyla evliyseniz
İngiliz vatandaşıyla evli ya da medeni birliktelik (civil partnership) içinde olanlar, süresiz oturum izni aldıkları anda başvurabiliyor ve 12 ay beklemiyor. Bu yolda İngiltere’de geçirilmesi gereken süre de üç yıl. Süre kısaldığı için yurt dışında geçirilebilecek gün sayısı da orantılı olarak azalıyor.
Eşlerden İngiltere’de yaşamaya devam etmeyi düşündüklerini göstermeleri istenmiyor. İngilizce, Life in the UK sınavı, iyi hal ve üç yılın ilk gününde İngiltere’de bulunma kuralı ise onlar için de aynı.
Yurt dışında geçen günler
Bakanlık yurt dışı günlerini sayarken yalnızca tam günleri hesaba katıyor. Yani İngiltere’den çıktığınız ve döndüğünüz günler sayılmıyor.
Sınırı biraz aştıysanız hemen vazgeçmeyin, çünkü aşım her zaman ret anlamına gelmiyor. Bakanlığın başvuru kılavuzuna göre beş yıllık yolda toplamda 480 güne, son 12 ayda ise 100 güne kadar olan yokluklar normalde göz ardı ediliyor. Eşlerin yolunda bu pay daha dar. Daha büyük aşımlara ancak eviniz, aileniz ve mal varlığınızın önemli bir kısmı İngiltere’deyse bakılıyor ve çok uzun yoklukların göz ardı edilmesi çok nadir.
İngiltere’de yaşamaya devam etme niyeti de bu günlerle bağlantılı. Sınırlara uyduysanız niyetiniz genellikle gösterilmiş sayılıyor. Ancak altı aydan uzun ve kesintisiz bir süre yurt dışında yaşamayı planladığınızı belirtirseniz başvurunuz genellikle reddediliyor. Plan, İngiltere’deki kariyerinizin gerektirdiği bir iş, eğitim ya da gönüllü çalışma ise bu bir istisna.
İngilizce ve Life in the UK sınavı
Vatandaşlık için İngilizcenizi konuşma ve dinlemede B1 düzeyinde (orta düzey) kanıtlamanız gerekiyor. Bunu üç yoldan biriyle yapabilirsiniz:
- Başvurudan önceki iki yıl içinde onaylı bir İngilizce sınavından (Secure English Language Test, kısaca SELT) B1 ya da üstü bir sonuç almak.
- Eğitimi İngilizce verilen bir üniversite diploması sunmak. Yurt dışında alınan diplomalarda, İngiltere’de diploma denkliğini değerlendiren Ecctis’in onayı gerekiyor.
- Resmi listede yer alan, ana dili İngilizce olan bir ülkenin (ABD, Kanada ya da Avustralya gibi) vatandaşı olmak.
Süresiz oturum izninizi B1 düzeyinde bir belgeyle aldıysanız yeni bir sınava girmeniz gerekmiyor. Skilled Worker ve Global Talent gibi bazı vizelerde süresiz oturum için istenen düzey 26 Mart 2027’den itibaren B2’ye (orta üstü) çıkıyor. Bu değişiklik vatandaşlık başvurusunu etkilemiyor ve vatandaşlıkta istenen düzey B1 olarak kalıyor.
Life in the UK sınavı, resmi el kitabındaki bilgilerden sorulan 24 soruluk bir sınav. Süresiz oturum için bu sınavı zaten geçtiyseniz yeniden girmeniz gerekmiyor.
65 yaş ve üzerindekiler ile uzun süreli bir fiziksel ya da zihinsel rahatsızlık nedeniyle bu şartları karşılayamayanlar, hem İngilizce hem de Life in the UK sınavı şartından muaf. İngiltere’de uzun yıllar yaşamış olmak ya da okuma yazma bilmemek ise muafiyet sebebi sayılmıyor.
İyi hal şartı
İyi hal şartında (good character) Bakanlık sabıka geçmişinize, İngiltere’ye nasıl girdiğinize, borçlarınıza ve vergi durumunuza bakıyor. İngiltere’de ya da yurt dışında 12 ay veya daha uzun bir hapis cezası, sürekli suç işlemek, ciddi zarara yol açan bir suç ya da cinsel bir suç başvurunun normalde reddedilmesine yol açıyor. Daha kısa cezalar ve hapis dışındaki kararlar ise durumun bütününe göre değerlendiriliyor.
Başvuruda sicilinizden silinmiş sayılanlar (spent convictions) dahil bütün mahkumiyetlerinizi bildirmeniz gerekiyor, çünkü bu konudaki genel kural vatandaşlık kararlarında geçerli değil.
İngiltere’ye nasıl girdiğiniz de önemli. Bakanlık, 10 Şubat 2025’ten beri ülkeye yasa dışı yoldan girenlerin ya da küçük tekne gibi tehlikeli bir yolculukla vize veya elektronik seyahat izni (ETA) olmadan gelenlerin vatandaşlık başvurularını, aradan ne kadar zaman geçerse geçsin normalde reddediyor.
Vergi ve borç durumunuz da bu şartın parçası. İçişleri Bakanlığı vergi ve ulusal sigorta kayıtlarınızı İngiltere vergi idaresinden (HMRC) doğrulayabiliyor. İflas geçmişiniz varsa, belediye vergisini (council tax) makul bir sebep olmadan ödemediyseniz ya da kamu sağlık sistemi NHS’e £500 veya daha fazla borcunuz varsa bunları da başvuruda bildirmeniz gerekiyor.
Başvuru, süre ve ücret
Vatandaşlık başvurusu internetten yapılıyor ve bir yetişkin için İçişleri Bakanlığına ödenen ücret £1.839. Life in the UK sınavının ücreti ve gerekiyorsa İngilizce sınavının ücreti buna dahil değil. Karar genellikle altı ay içinde çıkıyor, ama ek bir ücretle hızlandırılabiliyor.
Ücretler ve karar süresi
İçişleri Bakanlığının 8 Ekim 2026 tarihli ücret tablosundaki tutarlar ve GOV.UK’nin verdiği süreler şöyle:
| Kalem | Tutar ya da süre |
|---|---|
| Başvuru ücreti | £1.709 |
| Vatandaşlık töreni ücreti | £130 |
| Bakanlığa ödenen toplam (yetişkin başına) | £1.839 |
| Life in the UK sınavı | £50 |
| Standart karar süresi | Genellikle altı ay |
| Öncelikli hizmet (isteğe bağlı) | £500, karar genellikle 30 iş günü içinde |
| İlk yetişkin İngiliz pasaportu | £102 internetten, £115,50 kağıt formla |
| 18 yaşından küçük çocuğun vatandaşlık kaydı | £1.000 |
Öncelikli hizmeti yalnızca internetten başvuranlar seçebiliyor ve ek inceleme gereken dosyalarda karar daha uzun sürebiliyor. Bazı vizelerde bulunan ertesi gün karar hizmeti (super priority) vatandaşlık başvurularında yok.
Başvuru adımları
Başvuru dört adımda ilerliyor:
- Başvuru formunu internetten doldurup ücreti ödüyorsunuz.
- Başvurunuzu iki referans kişi (referee) onaylıyor ve ikisinin de sizi en az üç yıldır tanıması gerekiyor. Birincisi herhangi bir ülkeden bir meslek sahibi olmalı. İkincisi ise İngiliz pasaportu sahibi olmalı ve ya bir meslek sahibi ya da 25 yaşından büyük olmalı. Referanslar ne sizin ne de birbirlerinin akrabası olabiliyor ve sizin temsilciniz olarak da görev yapamıyor.
- Biyometrik bilgilerinizi, yani parmak izinizi ve fotoğrafınızı, genellikle başvurudan sonraki 45 gün içinde veriyorsunuz. Bu süre kaçırılırsa başvuru geçersiz sayılıyor.
- Bakanlık kararını veriyor ve başvuru onaylanırsa sizi vatandaşlık törenine davet ediyor.
Başvuru yapmanız size yeni bir oturum hakkı kazandırmıyor. Bu yüzden karar ve tören tamamlanana kadar süresiz oturum izniniz gibi geçerli bir izninizin olması gerekiyor. Başvuru sürerken yurt dışına seyahat edebilirsiniz. Süresiz oturum başvurusunda durum farklı, çünkü karar çıkmadan İngiltere ve İrlanda dışına çıkmak o başvuruyu geri çektiriyor.
Vatandaşlık töreni ve İngiliz pasaportu
Başvurusu onaylanan 18 yaş üstü herkes bir vatandaşlık törenine katılıyor ve İngiliz vatandaşlığı bu törende başlıyor. Törende yemin ya da beyanda bulunuyor (oath or affirmation) ve bağlılık sözü (pledge) veriyorsunuz. Töreni genellikle yaşadığınız yerin belediyesi düzenliyor ve davetten sonraki 90 gün içinde katılmanız gerekiyor. Geçerli bir sebep olmadan bu süreyi kaçırmak başvurunun reddine yol açıyor.
Vatandaşlık belgeniz (certificate of naturalisation) törende veriliyor ve yanınızda genellikle iki misafir getirebiliyorsunuz. Biyometrik oturma kartınız (BRP) varsa törenden sonra yok etmeniz gerekiyor.
Vatandaş olduktan sonra İngiltere’ye İngiliz pasaportuyla ya da oturma hakkını gösteren ayrı bir belgeyle (certificate of entitlement) girmeniz gerekiyor. Vatandaşlık belgesi, eVisa (göçmenlik statüsünün dijital kaydı) ya da biyometrik oturma kartı bu iş için kullanılamıyor, İngiliz vatandaşları ETA da alamıyor. Bu yüzden törenden sonra yurt dışına çıkmayı planlıyorsanız önce pasaport başvurusu yapın.
İlk pasaport başvurusunda vatandaşlık belgenizi ve İngiltere’ye gelirken kullandığınız pasaportu gönderiyorsunuz. Yeni pasaportunuz 10 yıl geçerli oluyor.
İngiltere’de doğan çocuklar vatandaş olur mu?
Doğduğu sırada anne ya da babasından biri İngiliz vatandaşıysa ya da İngiltere’ye yerleşikse (örneğin süresiz oturum izni varsa), İngiltere’de doğan çocuk doğumla İngiliz vatandaşı oluyor. Bunun için ayrı bir başvuru gerekmiyor.
Ebeveynlerin ikisi de o sırada çalışma vizesi gibi süreli bir vizedeyse çocuk otomatik olarak vatandaş olmuyor. Bu durumda çocuğun İngiltere’de kalabilmesi için ona bağımlı (dependant) vizesi alınması gerekiyor.
Böyle bir çocuk, 18 yaşına girmeden kayıt (registration) yoluyla vatandaş olabiliyor. Bunun için ebeveynlerden birinin sonradan İngiliz vatandaşı olması ya da süresiz oturum alması yeterli. Çocuk ilk 10 yılını İngiltere’de geçirmişse ve bu yılların hiçbirinde 90 günden fazla yurt dışında kalmamışsa da kayıt mümkün.
Siz vatandaş olduktan sonra yurt dışında doğan çocuklarınız ise doğumla İngiliz vatandaşı oluyor. Ancak bu çocuklar vatandaşlığı soy yoluyla (by descent) aldığı için, kendi çocukları yurt dışında doğarsa vatandaşlığı onlara kendiliğinden geçiremiyor. Siz vatandaş olmadan önce yurt dışında doğmuş çocuklarınız için de kayıt başvurusu yapılabiliyor.
Vatandaşlık kuralları değişecek mi?
Vatandaşlık şartlarında yürürlüğe girmiş bir değişiklik yok ve hükümetin 2 Kasım 2026’da açıkladığı yeni süresiz oturum sistemi de bu şartları doğrudan değiştirmiyor. Açıklanan yeni bekleme süreleri yalnızca süresiz oturum için geçerli. İçişleri Bakanlığının yayımladığı hükümet yanıtı bu süreleri belirliyor, ancak henüz bir başlangıç tarihi vermiyor.
Vatandaşlığa giden yol süresiz oturumdan geçtiği için, yeni süreler başladığında vatandaşlığa ulaşma süresi yine de değişecek. Yeni sistemde süresiz oturum için başlangıç süresi 10 yıl olacağından, bu sisteme göre süresiz oturum alanların çoğu vatandaşlığa daha geç ulaşacak. Süresiz oturum iznini zaten almış olanlar ise bundan etkilenmiyor, çünkü hükümet bu izni almış kimsenin izninin geri alınmayacağını açıkladı. Bugün bir vizede olanların yeni sistemden nasıl etkileneceğini İngiltere oturum izni yazımızda anlattık.
Vatandaşlığın kendisi için de bir değişiklik duyuruldu, ama henüz rakamı ve tarihi yok. Mayıs 2025’te yayımlanan göç politikası belgesi (Immigration White Paper) şu değişiklikleri planlıyor:
- Vatandaşlık için daha uzun bir standart bekleme süresi.
- Daha fazla katkı sağlayanların daha erken vatandaş olabildiği puana dayalı bir sistem.
- Life in the UK sınavının ve işleyişinin yenilenmesi.
- İngiltere’de büyümüş gençler için vatandaşlığın maliyetini düşürecek adımların değerlendirilmesi.
Kasım 2025’te yayımlanan görüş toplama belgesi, bu değişikliklerin İngiliz Vatandaşlık Yasası’nın (British Nationality Act) değiştirilmesini gerektirdiğini söylüyor. Yani vatandaşlık süresinin uzaması için Parlamento’nun yeni bir yasa çıkarması gerekiyor ve o zamana kadar bugünkü şartlar geçerli.
Başvurmadan önce neye bakmalısınız?
Başvuru tarihi, Bakanlığın hangi beş yıla bakacağını belirliyor. Bu yüzden tarihi seçmeden önce hesabı yapmak işinize yarar. Örneğin İngiltere’ye 1 Mart 2020’de gelip 1 Mart 2025’te süresiz oturum izni alan biri, izni 12 aylık olduğunda, yani 1 Mart 2026’dan itibaren başvurabiliyor. O gün başvurursa beş yıl 1 Mart 2021’den başlıyor. Bu kişinin 1 Mart 2021’de İngiltere’de bulunmuş olması, o günden başvuruya kadar 450 günden, son 12 ayda da 90 günden fazla yurt dışında kalmamış olması gerekiyor.
Yurt dışında geçirdiğiniz tam günleri seyahat kayıtlarınızdan toplayın. Sınırı aşıyorsanız, Bakanlığın takdirine güvenmek yerine başvuruyu sınırın altına indiğiniz bir tarihe kaydırmak daha sağlam.
Henüz süresiz oturuma götüren bir vizede değilseniz ilk adım o vizeyi seçmek. Seçenekleri İngiltere vizeleri sayfamızda bulabilirsiniz.
Başvuru tarihinizi ve yurt dışı günlerinizi bir göçmenlik avukatıyla birlikte gözden geçirmek isterseniz bize ulaşın.
Yukarıdaki şartlar, süreler ve ücretler Kasım 2026 itibarıyla GOV.UK rehberleri, İçişleri Bakanlığının Guide AN kılavuzu ve ücret tablosu ile Türk Vatandaşlığı Kanunu üzerinden doğrulandı. Bu makale yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her göçmenlik başvurusu kendine özgü koşullara bağlıdır. Kendi durumunuza uygun bir değerlendirme için bir göçmenlik avukatına danışmanızı öneririz.
Kategoriler
